Ayna Yayinevi
Ana Sayfa  |  Kitaplar  |  Yeni Çıkanlar  |  Çok Satanlar  |   Yazılar  |  Site Haritası  |  İletişim
 
Bir deger girmelisiniz !

Yeni Çıkanlar
 
Tanrıça'nın Sihri ve Gü..
Kadîm Pythagoras Kardeş..
Yahûdî Mistisizmi’ne Gi..
Kadîm Viking İrfânı..
Tanrıça Gizemleri..
Yeni Binyılın Toltekler..
Toltek Yolu İle Duygusa..
Yıldızların Şarkısı..
Kadîm Bilgelik..
Aşk, Bekârlık Yemîni ve..
 

Çok Satanlar
 

Kadîm Viking İrfânı..

Tanrıça Gizemleri..
Yeni Binyılın Toltekle..
Toltek Yolu İle Duygus..
Yıldızların Şarkısı..
Kadîm Bilgelik..
İsa ve Kayıp Tanrıça..
Kabballah..
Aydınlanma Nedir?..
Özgürlük Üzerine..

Yazılar
 

Gerçek Dünyâda Şamanla..
Hâlen Varlığını Sürdü..
Jung Mistisizmi’ne Gir..
Kabbalah Bilgeliği..
Kitty Ferguson ve Pyth..
Kutsal Metinlerde “Tan..
Timothy FREKE ve Peter..
Yüzüklerin Efendisi ve..
Zulu Şaman..


Timothy FREKE ve Peter GANDY ile Röportaj

Harper Collins 1999 - Çeviren: Cengiz Erengil

Timothy Freke, Bristol Üniversitesinde felsefe dalında 'honour' derecesine sahiptir. Mistisizm dünyasında bir otoritedir. Çeşitli ruhsal geleneklerle ilgili yirmiden fazla kitabı vardır. Peter Gandy, Londra Üniversitesinde Klasik Uygarlık dalında 'MA' derecesine sahiptir. 'İsa'nın Gizemleri' (The Jesus Mysteries) yanında Timothy ile birlikte hazırladıkları üç kitap daha vardır.  

İSA'NIN GİZEMLERİ HAKKINDA ON SORU VE CEVAP

Soru 1) İsa'nın Gizemleri kitabının temelini oluşturan konularla ilgilenmeye ne zaman başladınız, keşf yolculuğuna ne zaman çıktınız?

"Gençlik dönemimizde birbirimizle karşılaştığımızda yaşamın derin sırlarını araştırmaya tutkunduk. Yıllar sonra birlikte kitap yazmaya yöneldik: 'The Complete Guide to World Mysticism', 'The Hermetica–the Lost Wisdom of the Pharaohs and 'The Wisdom of the Pagan Philosophers [NOT : Bu röportaj 1999 yılında yapıldı. Sonraki yıllarda 'İsa ve Kayıp Tanrıça: İlk Hıristiyanların Gizli Öğretileri' (Jesus and the Lost Goddess): The Secret Teachings of the Original Christians' gibi başka kitaplar da yayınladılar.]

İsa hikayesi ile Pagan mitleri arasındaki benzerlikler bizi sarsmaya başladığında, antik Paganizmin hakikati üzerine kitap yazmak için 'fikir' araştırmasına çıktık. Aynı dönemde Gnostikler olarak tanınan ilk Hıristiyanlar üzerine bir kitap hazırlığı içindeydik. O dönemdeki Gnostiklerin aslında Paganlardan çok az farklı olduklarını gördük. Hıristiyanlığın Paganizmden gelişen bir kol olup olmadığını çok merak ettik. Bu düşünce o zaman 'çirkin bir spekülasyon' olarak gözüküyordu. Biz biri Paganlarla diğeri Gnostiklerle ilgili iki kitap yazmak isterken, Paganizm ile Hıristiyanlık arasındaki bağlantıyı keşfettik. Keşfettiğimiz bu hakikatler bizimle birlikte birçok okurumuzu da derinden sarstı."

Soru 2) Henüz İsa'nın Gizemleri adlı kitabınızla karşılaşmamış olanlar için 'sıradışı keşflerinizi' kısaca özetleyebilir misiniz?

"Hıristiyanlığın doğuşundan önceki yüzyıllarda Pagan dünyasının bütün bölgelerinde 'Gizem Dinleri' olarak bilinen çeşitli kültler vardı. Bu Gizemli (sırrî, mystery) kültlerin merkezinde ise farklı kültürlerde farklı isimlerle bilinen 'bir tanrı adamının ölümü ve ölümden dirilişinin hikayesi' vardı. Gizemlerin kaynaklandığı Mısır'da bu tanrı adamının adı Osiris, Yunanistan'da Dionysus, Anadolu'da (Asia Minor) Attis, Suriye'de Adonis, İtalya'da Bacchus, İran'da (Persia) Mithras idi. Bu figürle ilgili keşflerimiz arttıkça, hikayelerin benzerliği güçleniyordu.

Gizemlerin tanrı adamıyla ilgili anlatılan birkaç hikaye vardır. Onun babası Tanrı (God) ve annesi ölümlü bir bakiredir. 25 Aralık günü bir kaya oyuğunda ya da ahırda, üç çobanın gözü ününde doğar. Kendisini izleyenlere ya da havarilerine, vaftiz (baptism) ritleri aracılığıyla 'yeniden doğma' şansı verir. Bir düğün töreninde mucizevi olarak suyu şaraba çevirir. Şehre bir eşeğin üzerinde zaferle girerken, insanlar ellerindeki palmiye dallarını sallayarak onu onurlandırırlar.

Paskalya günü (Easter time) dünyanın günahlarının bağışlanması için kurban edilir ve ölür. Öldükten sonra Cehenneme iner, sonra üçüncü gün ölümden dirilir ve zaferle Cennete/Göklere yükselir. Takipçileri ya da havarileri Son Günlerde onun geri gelip 'yargılamasını' beklemektedirler. Onun ölümü ve ölümden dirilişi 'ekmek ve şarap' ritüeliyle kutlanır. Ekmek onun bedeninin, şarap ise onun kanının sembolüdür.

Bu ve başka kanıtlar dolayısıyla, biz İsa hikayesinin bir tarihsel Mesihin biyografisi olmadığına, fakat Pagan Gizemlerinden derlenen bir mit olduğuna inanmaktayız. Orijinal Hıristiyanlar, Gnostikler (Arifler), Yahudilerin Pagan mistisizmini kolayca benimsemeleri için Yahudi Mesih mitini, Pagan tanrı adamı miti ile sentezlemiş Yahudi mistiklerdir. Hıristiyanlığın kaynağı Yahudilikte bulunamaz. Daha önce söylediğimiz gibi Paganizm'dedir. Bunun ironik olduğunu düşünmüyor musunuz?"

Soru 3) Pagan sözcüğü günümüzde gerçek dışı tanımlar içeriyor. Siz bize 'Pagan' sözcüğünün sizin için ne anlama geldiğini açıklar mısınız?

"Pagan terimi ilk Hıristiyanlar için, şehir dışında tek başına kalınabilecek mağara gibi yerlere çekilip, antik ruhsallık üzerine meditasyon yapmak anlamına geliyordu. Hinduizm içinde nasıl birçok kült varsa ve Hıristiyanlığın birçok mezhepleri varsa, Paganizmin de birçok biçimi vardır.

Paganizm sözcüğü birçok insan için 'kırsal kesimlerdeki büyücülüğü ya da Hesiod ve Homer gibi tarihçilerin kayıtlarında geçen Olimpos tanrılarıyla ilgili mitleri çağrıştırmaktadır. Pagan ruhsallığı aslında bunların ikisini de içermektedir. Kırsal kesimlerdeki insanlar ülkenin bereketinin sürmesi için geleneksel şamanik doğa tapınımlarını sürdürürken, şehirdeki otoriteler statükonun sürmesini sağlamak için Olimpos tanrılarına tapınma gibi biçimsel devlet dinini uygulamışlardır.

Bununla birlikte Pagan ruhunun üçüncü bir ifade biçimi olarak Gizemcilik (Misteries) vardır. Günümüzde çok az bilinse de, antik dünyada hakim bir konumdaydı. Antik dünyanın düşünürleri, sanatçıları ve yenilikçileri Misterlere inisiyeydi. Toplumsal bütünlüğün kurulmasına yardımcı olması için tasarlanmış resmi devlet dinlerinin gelenekçi ritüellerinden farklı olarak Gizemcilik inisiyelere mistik vizyonlar ve kişisel aydınlanma sunan bireyci bir ruhsallık biçimiydi. Gizli bir inisiyasyon sürecinden geçen inisiyelerin bilinç halleri temelden dönüşüm geçiriyordu. Gizemciliğin kalbinde 'ölen ve dirilen bir tanrı adamıyla ilgili mit' vardı. Bu mit, İsa'nın biyografisi denilen yazıların bütün temel unsurlarını kapsamaktadır."

Soru 4) İsa'nın Gizemleri'nde Pagan hikayeleriyle İsa hikayesi arasında birçok bağlantıları ortaya koyuyorsunuz ve 'Bu benzerlikler neden herkes tarafından bilinmiyor?' diye soruyorsunuz. Bunu bize açıklar mısınız?

"Pagan mitleri ile İsa hikayesi arasındaki benzerlikler bugün için 'sırların açığa çıkışı' olarak görülse de, o zamanlarda herkesin bildiği bir şeydi. Birçok Pagan, Hıristiyanların basit bir şekilde Gizemciliği kendilerininmiş gibi gösterip yazılar yazdıklarını iddia etmiştir. Orijinal Gnostik Hıristiyanlar da İsa hikayesiyle Pagan tanrı adamı mitleri arasındaki benzerliklere değinmişlerdir.

Bununla birlikte, Paganizmi kendi düşmanları olarak gören sonraki Hıristiyanlar bu benzerlikleri çok utanç verici bulmuşlardır. Onları, İsa'nın gelip bu hikayeyi yaşayacağını bilen iblisin çalışması olarak, Pagan mitlerini önceden yaratıp insanların kafasını karıştırıp, İsa'ya inanmalarını durdurma çabası olarak açıklamışlardır. Ne fikir ama!

Dördüncü yüzyılda Hıristiyanlık Roma İmparatorluğu'nun dini haline geldiğinde, bütün gücünü Paganizmi yok etmek ve Pagan tanrı adamı mitiyle ilgili bütün kayıtları silmek için kullanmıştır. Kitaplar yakılmış, tapınaklar yıkılmış, Paganlar ve heretik Hıristiyanlar öldürülmüş ya da sürgüne gönderilmiştir. Ancak günümüzde, bu yüzyılda üniversitelerde araştırma yapanlar, hakikatin parçalarını bir araya getirebilmiştir. İsa'nın Gizemleri kitabı bu zahmetli araştırmaların bir meyvesidir."

Soru 5) İsa'nın Gizemleri kitabının arkasında yatan çalışmaların ve araştırmaların miktarı olağanüstü. Bunları nasıl bir araya getirebildiniz? Bu çalışmayı tamamlayamayacağınızı düşündüğünüz zamanlar oldu mu?

"Biz İsa'nın Gizemleri için gerçekten inanılmaz araştırmalar yaptık. Antik el yazmalarını inceledik, çağdaş üniversiteli araştırmacıların tezlerini araştırdık. Hiçbir zaman bu çalışmayı tamamlayamayacağımızı düşünmedik. Çünkü başından beri özel bir çalışmanın içinde olduğumuza inanıyorduk. Bununla birlikte bütün dürüstlüğümüzle şunu söyleyebiliriz ki, araştırmalarımızın başlangıç dönemlerinde bu kadar fazla sayıda sıradışı kanıt bulacağımızı hayal bile edemiyorduk!

Aslında birçok 'şanslı' olay yaşadık ve evrenin kendisinin bu hikayenin anlatılmasını istediğini hissetmeye başladık. Kitabın ön kapağına koyduğumuz 'çarmıha gerilmiş Pagan tanrı adamı' resmini bulmamız, bu olaylardan biriydi. Peter bir gün saçma bir akademik kitabın ek yazılarını incelerken bu resmi bulmuştu. Tam da araştırmamızın sonunda bulmuştuk onu ve fikirlerimizi güçlü bir şekilde onaylıyordu. Bir diğer örnek de, mucizevi çocuk Dionysus'un harika resmiydi. Tam da bebek İsa gibi bakıyordu, onu da kitabın içine koyduk. Bu resmi Tim, Kıbrıs adasının arkeolojik kalıntılarla dolu bir bölgesini ziyaret ettiğinde bulmuştu."

Soru 6) Bulduğunuz şeyler sizi hayrete düşürdü mü ya da bunları bulmayı zaten bekliyor muydunuz?

"İsa'nın Gizemleri heyecanlı bir dedektif hikayesi gibi okunsa da, sadece sözcüklerin bir araya getirilmesinden oluşmuyor. Bu kitap için araştırmalar yaparken, nelerin örtülerini kaldırdığımızı görürken, hep bir hayranlık duygusu içindeydik. Farklı disiplinlerden üniversite öğretim üyelerinin çalışmalarını inceliyorduk. İlk Yahudilik, Klasik dönem, İlk Hıristiyanlık, Egyptology ve bir dizi konuyla ilgili gazete yazıları ve kitaplarla çevriliydik. Bütün bunları bir araya getirdiğimizde Hıristiyanlığın hakiki kaynakları ortaya çıkmaya başlamıştı. İsa'nın Gizemleri gibi bir tezin sunulmasının yirminci yüzyılın sonlarında başarılmasının ve daha önce başarılamamasının nedeninin 'disiplinler arası' çalışmaların eksikliği olduğuna inanıyoruz. Geçen yüzyılın vizyoner öğretim üyeleri de benzer tahminlerde bulunmuşlardı, fakat ellerinde gerekli veriler yoktu.

En heyecanlandığımız an, kitabın kapağına koyduğumuz tılsımlı resmi keşfettiğimiz andı. Bu resimdeki 'çarmıha gerilmiş insan figürü' İsa'ya benziyordu. Fakat Grekçe yazı bu resmin Pagan Gizemciliğinin ölen ve dirilen tanrı adamına ait olduğunu yazıyordu. Pagan mitlerinin 'haça gerilerek ölümünü bekleyen tanrı adamını resmetmesi' gerçekten hayret verici bir keşf idi."

Soru 7) Antik dönemde 'mythos' sözcüğü bugünkü gibi 'gerçek olmayan' bir şey anlamına gelmiyordu. Hıristiyanlıktaki bir başka paradoks da, 'iman'ın (faith, pistis) yeterli olmaması mıdır? Bunun yerine inanmak için 'hakikate' (truth) mi ihtiyacımız var ve bunu kendimiz için biz mi yaratıyoruz?

"Pagan filozoflar ve ilk Hıristiyanlar için 'iman', Gnosis'e ya da Hakikatin Bilgisine giden yolda ilk adımdı. Kitapta tartıştığımız noktalardan birisi de Modern Hıristiyanlığın, Orijinal ya da ilk Hıristiyanların sahip oldukları İçsel Gizemcilik Sırlarını kaybetmesiydi. Bu ise imandan Bilgiye doğru bir yolculukla ilgiliydi. Dışsal Gizemcilik sadece imanla ilgilenir. İsa'nın tarihsel varoluşuna inanmamızı sağlayacak şeyler öğretilir. Tarihsel İsa'nın varoluşuyla ilgili kesin bir kanıt olmadığı için, bu bir kör inanca dönüşmüştür. Biz bu noktada Hıristiyanlığın konuya yaklaşımda yanıldığını hissediyoruz. Orijinal Hıristiyanlık bir 'Hıristiyan' olmakla ilgilenmiyor, fakat İsa miti içinde kodlanmış gizli öğretilerin anlaşılması ve yaşanması yoluyla 'Christ' olmakla ilgileniyordu."

Soru 8) Kurumsallaşmış din ile ilgili sorun, bizi mistik öğreti içinde daha derin keşfler için cesaretlendireceğine, onun bilinçlerimizi daraltması mıdır?

"Örgütlü din genellikle yalnızca statükoyu sürdürmek ve haklı çıkarmakla ilgilenir. Esas ironik olan şey de, dinlerin genellikle kurumsal dinlere ağır eleştiri getiren mistikler tarafından başlatılmış olmasıdır. İsa'nın Gizemleri'nde gösterdiğimiz gibi Hıristiyanlığın orijinal mesajı kişisel bir özgürleşim ve kurtuluştur. Fakat Hıristiyanlık Roma İmparatorluğu'nun tek dini haline getirildiğinde bir 'terör' ve 'insanların gözünü korkutup istediğini yaptırma' mesajı haline dönüştü. Kilise ile devleti birleştirmek felakete yol açtı. Despotik kural koyucular, ilk Hıristiyan İmparator Konstantin gibi, Tanrı'nın onlara mutlak bir güç verdiğini iddia ettiler. Özgür düşünenler ve mistikler 'heretik' olarak adlandırıldılar ve varoluş alanının dışına sürüldüler. Bunun sonucunda Roma İmparatorluğu çöktü ve Batı uygarlığı 'Karanlık Çağlar' denilen döneme battı. Yalnızca şimdi yirminci yüzyılın sonlarına yaklaşırken, insanların 'otoritelerin korkusu olmadan ruhsallığı keşfetme' ortamı oluşmaya başladı."

Soru 9) İsa'nın Gizemleri bugün Hıristiyanlığı nasıl bir şeyin içine sokuyor? Öyle ya da böyle bir din kurulmuş bir kere?

"Newark Piskoposu John Shelby Spong ('Why Christianity must Change or Die' kitabının yazarı) İsa'nın Gizemleri'ni okuduktan sonra bize şunları yazdı:

'İsa'nın Gizemleri kışkırtıcı, heyecan verici ve meydan okuyucu bir kitap. Birçok Hıristiyanın zihinlerinde İncil'in yetersiz bir literalizm/sözel anlayış ile nasıl hareketsizleştiğini ortaya koyuyor. Bizim ortodoksluk dediğimiz şeyin ortodoksluk olmadığını tanımaları için Hıristiyanları zorluyor. Timoth Freke ve Peter Gandy Hıristiyan gruplarında yeni bir tartışma başlattılar. Bunun için Kilise onlara teşekkür edecek.'

Bizim ümidimiz bazı şeylerin tartışılması için ortamı zorlamak. Hıristiyanlığın böyle bir yeniden değerlendirilmesinin sonuçları ne olabilir? Belki de bu sayede bizim kaybettiğine inandığımız mistik İçsel Gizemlerini yeniden keşfeder.

Biz kitabın içinde şunu açıklıyoruz: tıpkı Pagan Gizemciliğinin mitleri gibi İsa hikayesi de, ruhsal olarak olgunlaşmak isteyen arayıcılara 'aydınlanmış öğretmenin' açıklamalar yapması için tasarlanmıştır. Bu İçsel Gizemcilik, doğmalardaki inançların ötesine geçen bir mistik Tanrı Bilgisi'nin (Gnosis) parçasıdır. Bir kültür olarak biz sadece Hıristiyanlığın Dışsal Gizemciliğini miras almış olsak da, tarihte sezgi sahibi birçok Hıristiyan mistiği, daha derin sembolik düzeylerde anlayış sahibi olmuşlardır. Kültür olarak biz biçimi elimizde tuttuk fakat içsel anlamını kaybettik. Ümidimiz İsa'nın Gizemleri kitabının, hakiki mistik Hıristiyan mirasın yeniden kazanılmasında küçük de olsa bir rol oynayabileceğidir.

İsa'nın Gizemleri kitabının yazarları olarak şunu söylemeliyiz ki, bizim için, bütün ruhsallık biçimleri aynı Hakikat dağına tırmanan farklı yollardır. Birçok Hıristiyanın bunu görmesine engel olan şey, İsa'nın Tanrı'nın tek ve biricik oğlu olarak tarihsel bir figür olduğuna inanmalarıdır. Bizim ümidimiz odur ki, eğer Hıristiyanlar İsa hikayesinin aslında ebedi olan bir mitin başka bir versiyonu olduğunu görebilseler, kendi ruhsal geleneklerini Paganizme karşıt bir ruhsal gelenek olarak görmekten kurtulabilecekler. Ve aslında kendi ruhsal geleneklerini ruhsallığın başka biçimlerine karşıt olarak görmekten de kurtulabilecekler."

Soru 10) Siz insanların İsa'nın Gizemleri kitabını okuduktan sonra nasıl bir tepki göstermelerini bekliyorsunuz? Çünkü bu kitap bazı kişilerin dünyasını temelden sarssa bile, son kertede bu kişilere ileriye yönelik daha olumlu bir yol sunduğunu kabul ediyor musunuz?

"İyileşme süreci her zaman geçmişin yeniden araştırılmasıyla başlar. Birçok insanın şu andaki sorunlarının nedeni geçmişte geçirdikleri travmalardır. Aynı süreç kültürler için de geçerlidir. Batı'nın hoşgörüsüzlük, dinsel yobazlık ve dar kafalılıkla dolu korkunç bir tarihi var. Hıristiyanlığın birliğini sağlama adına başka ırklara ve milletlere saldırılmıştır. Şüphesiz onların iyiliği için, onları hakikate yöneltmek için! Batı ancak kendi geçmişi ile yüzleştikten sonra güvenle geleceğe ilerleyebilir.

Şüphesiz ki Hıristiyanlığın kaynağı olduğunu düşündükleri tarihin bir yalan olduğunu keşfedenler şok geçirecekler. Kitab-ı Mukaddes'in Tanrı Sözü olarak vahyedilmiş olduğuna inananlar, Yeni Ahit kitabını oluşturan birçok yazının sahte olarak üretilip kitaba eklendiğini ve buna yol açan siyasal süreçleri okuduklarında korku dolu bir umutsuzluğa kapılabilirler. Başka bir hikaye anlatan birçok gerçek yazının 'vahşice kökünün kazınmış olması' da onları etkileyebilir. İmanlarını tarihsel bir İsa'nın var olduğuna dayandıran Hıristiyanlar, bu inançlarını destekleyen hiçbir kanıt olmadığı olgusuyla yüz yüze gelecekler.

Son olarak şunu söylemeliyiz ki bu kitap bir 'Hıristiyan Karşıtı Ajanda' değil. Bunun tam aksine, bizim diğer kitaplarımızı okuyanlar bizim 'bölmeye çalışmadığımızı' bilirler. Biz bölmeye çalışmıyoruz. Biz sadece bütün dinlerin kalbindeki Mistik Geleneğin Yüzündeki Peçeyi kaldırıyoruz."

© Harper Collins 1999

www.jesusmysteries.demon.co.uk

Çeviren: Cengiz Erengil, Nisan 2005.

J.Krishnamurti
 

J.K.'nın yaşam öyküsüne, fotoğraflarına, günlüğünden alıntılara, kısa video kayıtlarına ulaşabileceğiniz J.K. köşesi...

 

 


Leylek Kitap


Copyright © Ayna Yayınevi 2011


Cağaloğlu Yokuşu Edes Han No:40 K:2 Cağaloğlu - İSTANBUL
Telefon: 0 212 513 80 19 - Faks: 0 212 513 81 09



designed by denizdemirdöven 
Deniz Demirdöven